Han Speckens ziet VOD liever als een lossere organisatie met vooral een faciliterende functie:

Wat mij de afgelopen niet echt beviel aan het bestuur van VOD was dat het met name de nadruk legde op het zorgvuldig uitvoeren van de administratieve verplichtingen. Natuurlijk is dat een belangrijke functie van een bestuur, maar voor een relatieve buitenstaander maak het een wat droge indruk.

Mijn voorstel is de VOD om te vormen tot een NL platform met een scope als www.mediachannel.org een verzameling levende linken met een sterke kern, zodat streaming en alle andere applicaties door de leden gebruikt kunnen worden.

Ten tweede lijkt mij een Coöperatieve Vereniging met uitgesloten aansprakelijkheid een betere optie om de leden te bedienen, mede omdat daardoor de verantwoordelijkheid voor het eigen "product" van de individuele leden wordt gestimuleerd en ook het zakelijk gebruik van de server van de CVOD wordt benadrukt als productiemiddel in algemeen bezit.

Mark richt zich in zijn kritiek vooral op de columnist:

Felipe probeert vanuit zijn luie standstoel in Australië de ploeterende VOD-ers nog voor het laatste keer uit te dagen zodat de vereniging, naar hij hoopt, nog uit het graf kan opstaan. Helaas Felipe, VOD heeft namelijk nooit bestaan, dus kan ook niet doodgaan. Er is namelijk nooit leiding, focus en visie geweest.

Wat ik al helemaal niet begrijp is waarom Felipe hier nog zo'n quasi intelligent en belerend stuk over moet schrijven. In het stuk suggereert Felipe immers dat hij alles al vanaf mijlen ver zag aankomen.

De getoonde passie van Felipe voor VOD vind ik daarnaast ongepast. Wie verkocht nou wat aan KPN? Als iemand een bijdrage had kunnen leveren aan VOD, dan was het Felipe wel. Maar ja, commercieel waarschijnlijk niet interessant genoeg. Wel interessant genoeg om achteraf even wat over te zeggen. Bedankt Felipe! Petje af!

Felipe reageert:

Je schrijft dat je niet begrijpt waarom ik een stukje over VOD schrijf. Er zijn een aantal redenen waarom ik dat stukje schreef. Ten eerste draag ik het VOD-initiatief een warm hart toe, ik heb de oprichting gesponsord, en ken veel van de mensen die erbij betrokken zijn. Verder was ik een van de oprichters van de Digitale Stad, en vind ik het jammer dat dit initiatief langzaam ten onder gaat door financiële problemen. De VOD leek een alternatief te gaan opzetten, en daardoor was mijn interesse gewekt.

Ik ben als bestuurder betrokken geweest bij de oprichting van een aantal verschillende organisaties en bedrijven. Een aantal daarvan bestaan vandaag de dag nog steeds, zoals XS4ALL, vereniging NLIP en het meldpunt tegen kinderporno. Een aantal andere organisaties bestaan niet meer, zoals DB.NL (waarbij ik overigens niet als oprichter betrokken was, maar als betrokkene). Wat ik heb gemerkt door de jaren, is dat voor het oprichten van elektronische initiatieven, zoals DB.NL en VOD, bepaalde kenmerken noodzakelijk zijn om het tot een success te maken. En die kenmerken hebben met name te maken met de manier waarop mensen elektronisch met elkaar communiceren. Dat gaat vaak fout, met als gevolg dat de organisatie omvalt. Meestal gaat die communicatie fout omdat mensen per e-mail onbeleefd worden, elkaar gaan beledigen, beschuldigen, en zich in negatieve zin anders gedragen dan in 'real life' communicatie.

Wat ik niet begrijp in jouw reactie, is dat je mijn passie voor VOD ongepast vind, en daarbij verwijst naar het feit dat ik en de andere aandeelhouders van XS4ALL besloten om onze aandelen te verkopen aan KPN. Die verkoop had te maken met het overleven van XS4ALL als bedrijf, in een markt waarin uiteindelijk alleen grote kapitaalkrachtige ondernemingen overleven. Als ik moet kiezen tussen het overleven van een bedrijf met 100 werknemers, of het blijven gebruiken van een bedrijf als ideologische speeltuin, dan kies ik voor continuïteit van het bedrijf, en behoud van arbeidsplekken.

Wat mijn eigen bijdrage aan VOD betreft, die is zeer beperkt. Dat heeft niet te maken met jouw suggestie dat het initiatief commercieel niet interessant zou zijn. Feit is dat ik op 12000 kilometer afstand woon, en daardoor moeilijk een bestuursfunctie kan uitoefenen of vergaderingen kan bijwonen.

Of een initiatief al dan niet commercieel interessant is, is geen doorslaggevende reden om erbij betrokken te zijn. Er zijn non-commerciële initiatieven waarbij ik betrokken ben geweest, of betrokken ben. En er zijn commerciële initiatieven waarbij ik betrokken ben geweest of betrokken ben. Ik draag geen bril die alle non-commerciële initiatieven wegfiltert, integendeel. Als sponsor/donateur/bestuurder ben ik betrokken bij een aantal initiatieven die geen enkele commerciële grondslag hebben, en een aantal daarvan zouden niet kunnen bestaan zonder donaties of subsidies.

Jaco Lockhorst beaamt de gevaren van electronisch communiceren binnen een organisatie. Tegelijk meent hij dat electronische miscommunicatie niet de hoofdoorzaak is van het VOD-fiasco:

Het bestuur en enkele aktieve leden van VOD ontmoetten elkaar immers ook vaak in real life en telefoneerden onderling. Andersom is het mogelijk dat communities die alleen maar electronisch communiceren wel degelijk veel voor elkaar kunnen krijgen ook al zijn conflicten onderdeel van die communicatie. Bijvoorbeeld de informatie uitwisseling tussen programmeurs van open source software gaat vooral via mailinglisten.

Het voordeel van een software project is dat alle betrokkenen zich vrij makkelijk kunnen voorstellen wat het eindresultaat van de samenwerking moet worden. Veel ruzies en misverstanden zijn dan bij voorbaat al uitgesloten. Dit aspect ontbreekt bij VOD / DeDS.

Ik was aanvankelijk ook enthousiast over VOD maar in tweede instantie vraag ik me af wat ik mij bij een nieuwe Digitale Stad moet voorstellen. Alle diensten van de aanvankelijke Digitale Stad zijn inmiddels al ergens anders te krijgen. Een emailadres bij Hotmail, schijfruimte bij Geocities en informatie over Amsterdam bij www.amsterdam.nl of 020.pagina.nl. Ook de uit DDS verdreven culturele iniatieven kunnen vast wel elders terecht.

De nieuwe Digitale Stad zal een nieuwe service of centraal thema moeten verzinnen dat duurzaam genoeg is om jaren op voort te bouwen.

Rick Buitenman vindt de gratis diensten elders op internet geen echt alternatief:

Het gebrek aan een duidelijk identiteit is inderdaad een van de kernproblemen.

Wie echter beweert dat de men voor z'n mail en publicatie-behoeftes gewoon terecht kan bij diensten als Hotmail en Geocities heeft de kern van het verhaal gemist. De burger heeft recht op meer dan de kruimels die de commercie 'gratis' aan wenst bieden, en weer intrekt, beperkt, veranderd of doorverkoopt op het moment dat het de aanbieder zo uitkomt. Het is juist deze lakse houding waardoor de 'bewoners' hun greep op *hun* Digitale Stad zijn kwijtgeraakt. De rechten van gebruikers zijn de kern van het verhaal, en die worden juist niet gegarandeerd door dit soort partijen.

En wie de illusie heeft dat de gemeente Amsterdam en Startpagina objectieve en complete informatie bieden over Amsterdam, en vooral wat de inwoners zelf het belangrijkst vinden is gewoonweg uitermate naief. Onafhankelijke publicaties hebben tussen het propaganda-geweld van de overheid en de selectieve berichtgeving van de commercie hun bestaansrecht al lang en breed bewezen. Ik vind dit een beetje zwakke argumentatie in de trant van 'Microsoft maakt al OS-en, dus Linux is overbodig' etc.

Als DeDS haar nationale ambities tempert en zich voorlopig richt op de nieuwe digitale stad van Amsterdam te zijn dan heeft DeDS *en* identiteit *en* bestaansrecht. Dat is slechts een van de mogelijke scenario's.

[6 september 2001]