THEMANUMMER: KINDERKWESTIES
De netkids zijn doorgebroken. In relatief kort tijd hebben ze tal van nieuwe kwesties op de kaart gezet, zoals pesten via internet, webfilters voor kinderen, veiligheid van chatkanalen en privacy van kinderwebsites. Nu alle scholen weer zijn begonnen pakt Netkwesties stevig uit met een dubbeldikke aflevering over de internetgeneratie.
2001 lijkt het jaar te worden van de kinderkwesties. Jarenlang vormden zij een grote, maar stille groep internetters. Nu begint het besef door te breken dat de jongste generatie internetgebruikerers ook specifieke problemen met zich meebrengt.
Nu veruit de meeste kinderen regelmatig internetten en een eigen gsm hebben, blijkt dat ook elektronisch wangedrag grote proporties aanneemt. Een kwart van de kinderen wordt wel eens gepest. Sommigen kampen nog jaren later met de gevolgen. Bovendien gebeuren veel pesterijen anoniem. Voor kinderen komt dat des te harder aan. Wie kun je nog vertrouwen?
De discussie over webfilters loopt veel langer. Al vijf jaar geleden worstelden Nederlandse openbare bibliotheken met de vraag of ze wel of niet gefilterd internet moesten aanbieden. Maar langzamerhand is de filterdiscussie steeds meer van volwassenen naar kinderen verschoven. Webfilters die jeugdige internetters afhouden van seks en geweld blijken nog steeds ondermaats te functioneren. Bovendien blijken netkids slimmer dan we denken.
Maar marketeers zijn ook slim. Steeds meer websites richten zich vooral op kinderen en proberen behendig hun persoonsgegevens te ontfutselen. Veel jeugdige internetters doen dat maar al te graag, vooral als er een cadeautje tegenover staat. En ze schromen niet om ook persoonlijke informatie over hun ouders te geven. In hoeverre de Nederlandse Wet bescherming persoonsgevens, nog maar net een week van kracht, kinderen de nodige bescherming biedt is nog maar de vraag. De juristen mogen het zeggen.
Ook de sociologen komen aan het woord. Europese kinderen zitten gemiddeld vier uur per dag achter de computer. Worden die kinderen door internet andere mensen? En krijgen we daardoor ook een andere samenleving? Karin van Steensel kwam na anderhalf jaar surfen tot de conclusie dat ons wel degelijk een nieuwe generatie te wachten te staat.
En hoe staat het met de oude internetgeneratie? Deze week hebben we definitief afscheid genomen van een internetproject van het eerste uur. Sinds 1 september is De Digitale Stad niet langer de woonplaats van internetpioniers, maar slechts een gewone provider. De voormalige DDS-projecten waaieren uit en zoeken elders onderdak.
Hebben die oude en nieuwe generatie elkaar iets te vertellen? Ze ontmoetten elkaar op hackersconferentie HAL2001. Tekenend is dat veel organisatoren en andere hackers hun baby’s en peuters hadden meegenomen. Ook jonge hackers waren er aanwezig en toonden zich ware virtuozen achter het toetsenbord, maar een echte leider als Rop Gonggrijp is nog niet uit hun midden opgestaan.
Toch moeten we de netkids wel degelijk aan het woord laten, zo meent stichting De Kinderconsument. Ze zijn immers ook consumenten en ervaringsdeskundigen. Ouders moeten ze niet te veel betuttelen, want ze zijn heus in staat om zelf oplossingen aan te dragen voor kinderkwesties. En ze denken graag mee over de toekomst. Hoe moeten computers er over tien jaar uitzien? Leerlingen uit groep 8 van de basisschool gaven verrassende antwoorden.
Maar ondanks het goedbedoelde advies van De Kinderconsument kan Netkwesties het niet nalaten om toch even met het schoolmeestervingertje te zwaaien. Op de valreep geven we nog wat praktische tips voor ouders en hun kinderen om veiliger te internetten. Wie geen attachments in e-mailberichten aanklikt, oppast in chatboxen en niet te lang achter de computer zit, komt statistisch gezien al een heel eind.
Wie onze vuistregels voor kinderen doorleest, zal misschien denken: deze tips zijn eigenlijk helemaal niet specifiek voor kinderen, ook elke volwassene kan er zijn voordeel mee doen. Eigenlijk heeft u wel gelijk. Misschien zijn kinderen ook niet zo heel erg anders dan volwassenen. Of is het omgekeerd: zijn volwassenen juist vermomde kinderen? U mag het zelf zeggen.
[WZ, 6 september 2001]
