Even op het werk de website van de concurrent bezoeken? Of als journalist een verdachte site onder de loep nemen? Pas op: iedere surfer laat sporen achter. Via logfiles en gratis bezoekersstatistieken als NedStat is gemakkelijk te achterhalen waar bezoekers vandaan komen.

Steeds meer webdiensten maken het mogelijk om alle sporen uit te wissen tijdens het surfen op internet. Sommige zijn zelfs gratis. Dat 'gratis' moet de gebruiker maar met een korreltje zou nemen, want in ruil wordt hij getracteerd op banners en popup-venstertjes. Daarnaast laat de kwaliteit nogal eens te wensen over: niet zelden struikelen die webdiensten over complexe sites, vooral als ze webtechnieken als frames en Javascript gebruiken.

Ook van de snelheid moet de gebruiker geen hoge verwachtingen hebben. Dat is inherent aan een webdienst: al het internetverkeer gaat via een tussenschakel, die meestal in een ander land staat. Dat kan tot gevolg hebben dat als je je eigen website via een anonieme webdienst bezoekt, het bijbehorende gegevensverkeer twee keer de oceaan moet overroeien.

Welke webdiensten voldoen het best? Netkwesties ging een middagje anoniem surfen en probeerde elf gangbare webdiensten uit. Hieronder volgen in het kort de bevindingen.

• Aixs.net

Aixs heeft een goede naam in de privacywereld, maar helaas hebben we dat niet kunnen verifiëren: de webdienst gaf dagenlang de foutmelding 500 Internal Server Error.

• Anonymizer.com

De bekendste, maar niet de beste en zelfs met afstand de langzaamste. Dat laatste is ongetwijfeld het gevolg van zijn grote populariteit. Bovendien is een vertraging ingebouwd in de gratis versie. Als de site na lang wachten dan toch nog op het scherm verschijnt, blijkt dat er extra reclamebanners aan zijn toegevoegd.
Met de privacy zit het verder wel goed: wie met Anonymizer.com een site bezoekt en vervolgens een kijkje neemt in de NedStat-statistieken, ziet dat als herkomst Anonymizer.com. De bezoeker blijft dus anoniem, maar anderen kunnen uit deze herkomst wel raden dat een nogal privacybewuste bezoeker is langsgeweest.
Anonymizer.com biedt ook een betaalde versie zonder reclame of ingebouwde vertraging, maar met diverse configuratiemogelijkheden. Kosten: 5 dollar per maand. In december a.s. wordt de webdienst uitgebreid met een 'Ad Basher', een filter op reclamebanners.

• Anonymouse

Om maar meteen met het slechte nieuws te beginnen: deze dienst kondigt aan er per 30 november mee te stoppen. Tenzij de eigenaar tegen die tijd een andere provider heeft gevonden.
In ieder geval is de snelheid acceptabel en wordt geen extra reclame getoond. De herkomst van de gebruiker wordt verhaspeld tot een onbegrijpelijke domeinnaam. Wel struikelt Anonymouse gemakkelijk over sites die intensief Javascript gebruiken.

• The Cloak

Een veelbelovende webdienst, maar met wat kleine kanttekeningen.
Plusplunten: het gewenste privacyniveau is nauwkeurig te configureren. Ook versleuteling van het gegevensverkeer is mogelijk, maar de snelheid neemt dan beduidend af. Javascript en frames vormen geen probleem voor deze dienst.
Minpunten: een extra venster, het Cloak Control Panel, blijft permanent op het scherm. Zelfs als je dit venster minimaliseert, komt hij enige momenten later weer terug. Daarnaast wordt nog een derde venster gestart voor reclamedoeleinden.

• Idzap

Hier waren we snel mee klaar. Gebruikers dienen zich eerst te registreren en ontvangen vervolgens een wachtwoord via e-mail. Na twee dagen en twee slapeloze nachten in gespannen afwachting en enkele pogingen verder had Netkwesties nog geen wachtwoord ontvangen.
Registratie van gebruikers lijkt overigens wat strijdig met de privacy. Het blijkt mee te vallen: de site voorzien van een privacystatement en bovendien draagt de dienst het TRUSTe-keurmerk.

• KeepItSecret

Ook hier is registratie verplicht. Daar hebben we maar helemaal van afgezien, want uit de kleine lettertjes bleek dat geregistreerde gebruikers dagelijks e-mail zouden ontvangen. Wie daar geen trek in heeft, moet de portemonnee trekken.

• Rewebber

Vroeger bekend onder de naam Janus. Rewebber heeft een keurige interface, maar de technische afwerking is niet naar behoren. Complexe sites met frames en Javascript geven een blanco pagina of de foutmelding 'Invalid response received from application'. Als het wel goed gaat, wordt de site getoond met een extra frame aan de bovenkant met een reclameboodschap.

• SafeWeb

De onbetwiste winnaar van deze test. De interface is elegant: als je met SafeWeb een website bezoekt, wordt een nieuw browservenster geopend waarin de adresbalk is vervangen door een SafeWeb-configuratiebalk. De dienst is redelijk snel, Javascript en andere narigheid is geen probleem en het gewenste privacyniveau is nauwkeurig in te stellen.

• Siegesoft

Net als Anonymizer.com maakt Siegesoft onderscheid tussen een betaalde en een gratis versie. De gratis versie is erg snel, maar wekt ook ergernis: als een site uit frames bestaat, moet je voor elk afzonderlijk frame op [OK] klikken. Als de site dan eindelijk op het scherm staat en je klikt op een link naar een vervolgpagina, krijg je een foutmelding. Siegesoft blijkt alleen met externe, niet met interne links om te kunnen gaan. Ook Javascript was een struikelblok.

• SilentSurf

Traag en en elke pagina wordt getoond met een extra reclamebanner boven- en onderaan. Sites die Javascript gebruiken als navigatiemiddel geven onterechte foutmeldingen als je op een link klikt.

• Spaceproxy

Oogt gebruiksvriendelijk, maar gaat bij complexe sites de mist in. Ook hier worden boven- en onderaan de pagina extra reclame toegevoegd, met de melding 'This page has been anonymized by SpacePROXY'. Alsof een gebruiker van deze dienst dat nog niet wist.