Rechtenbescherming lukt wel in de pornohandel
Veel geld komt er binnen uit handel in pornobeelden via internet, waar zo'n 15 procent van de Nederlanders frequente interesse voor toont. Het lijkt een ideale markt voor piraterij, maar juristen doen hun werk grondig. Geen 'porno-Brein' komt eraan te pas.
De naakte waarheid over de interactieve, erotische industrie beloofde de bijeenkomst dinsdagavond in Odeon aan het Singel in Amsterdam. Ze was georganiseerd door de Internet Professionals. De afgeladen zaal toonde voornamelijk in de commerciële kanten interesse. Maar zoals het porno-ondernemers betaamt, lieten Sandy Wenderhold van het pornoconcern rond de titels Seventeen, Chick en Passie en Ton Schut van Midhold niet zomaar gratis in hun keuken kijken.
Ze verklapten wel dat porno op internet eind vorige eeuw al snel een overweldigend commercieel succes was: met zeer geringe inspanningen kwam er veel geld binnen. Wenderhold: "Geld interesseert me niet, dat zegt genoeg." En Schut: "Er gaat heel veel in om, honderden miljoenen per jaar in Nederland, maar dat betreft de hele elektronische handel, inclusief e-commerce, 0900-lijnen en sms."
De vraag naar porno is vrij constant: zo'n 15 procent van de bezoekers van internetportalen komt op de sekspagina's, dat wil zeggen zo'n anderhalf miljoen Nederlanders. Een niet nader genoemd percentage neemt een betaald abonnement, bij elkaar naar schatting enkele honderdduizenden. De hobby rust zwaar op het budget: een gemiddelde klant betaalt zo'n 30 tot 40 euro per maand voor zijn gerief.
Schut groeit met Midhold door de snelle groei van breedband en minder concurrentie: "We verkeren in de omstandigheid van een grote groei van de vraag naar erotiek. Veel kleinere aanbieders zijn hun geluk gaan beproeven in andere markten als gaming en gambling."
Wenderhold leidt het door vader Jan met Seventeen al 30 jaar geleden begonnen multimedia-seksimperium met zo'n 13 bv's. Daarvan is die voor porno op internet nu de grootste en dat is Wenderhold komen aanwaaien: "We begonnen tien jaar geleden gewoon met een paar foto's op internet te zetten. Daar kwam al een ongelooflijk hoge response op. Toen we dat zagen en er serieus in gingen, is het heel hard gegaan met internet en hebben we daarvan de vruchten geplukt."
Dat doen anderen voor Wenderhold, waaronder veel technici die ook een groot hostingpark en een betaalbedrijf in de lucht houden, die ook voor derden diensten verrichten. Wenderhold: "M'n hart ligt nog steeds bij boeken en print. Ik ben een hopeloos geval van internetkennis."
Waar Wenderhold juist papieren titels op internet kan uitventen, ziet Schut niet veel in de combinatie van papier en internet. De lucratiefste combinatie is die tussen televisie en sms, onder meer met een nachtelijke show die drie RTL-zenders nu tonen met bedrijf Mobitainment. Sms doet het uitstekend en reclame voor pornosites op tv neemt snel toe. Schut: "Dit toont aan dat de combinatie tv-sms-internet een lucratieve is. Helaas is een erotiekprogramma op tv buiten de spots die 'late night' worden uitgezonden niet mogelijk bij RTL of SBS. Want het echte grote terrein van internet en tv is nog onontgonnen."
Noviteiten
Maar integratie tussen tv en internet is op handen, volgens Schut, zodra beelden van het internet eenvoudig naar het tv-scherm te sturen zijn met IP-TV. Midhold komt binnenkort met een concept voor tv en internet dat gebruikmaakt van het splitsen van het tv-scherm. Dat wordt al in de 'straat' van de tv-opname geregeld. Daar staan 'inserters' om beelden van internet toe te voegen. Schut: "Een deel voor video vanaf internet gedistribueerd, een deel voor de chat en een deel voor reclame. Zo'n model is qua marketing nieuw."
De sms is persoonlijk gericht, zoals al jaren in gebruik bij de muziekzenders voor jongeren. Schut: "Daarmee wordt het bijvoorbeeld mogelijk dat iemand adverteert met een persoonlijke webcam en vertelt: over een half uur ben ik online met mijn webcam. "Het gaat om het flexibel produceren van tv-formats en de eenvoudige koppeling tussen (video) content op internet en het broadcasten op tv, daar zit de kans. Dit opent grote mogelijkheden voor communicatie en voor ons een heel nieuwe markt."
Fenomenale groei thuisproductie
De integratie van tv en internet brengt nieuwe mogelijkheden voor wat user generated content heet, productie door gebruikers voor collega-gebruikers, zoals Wikipedia, weblogs bij titels als de Volkskrant en fora vormen.
Maar in de pornowereld is het doel vooral commercieel. Vrouwen (vooral) thuis zetten een webcam aan, melden zich bij een exploitant, en gaan aan het werk om bezoekers persoonlijk te behagen.
Schut: "Dit is sinds een jaar echt een explosie in onze markt geweest, een gigantische hype ook. Al 40, 45 procent van onze omzet komt daaruit en het blijft maar groeien. Zo'n 900 dames hebben zich bij Privatcam.nl van ons ingeschreven om zich aan te bieden met eigen films en foto's."
Wenderhold noemde geen aantallen, maar doet ook mee: "We ontsluiten persoonlijke studio's over de hele wereld. Leuke bijverdienste voor de huisvrouwen als de kinderen de deur uit zijn naar school. Dit is toch makkelijk geld verdienen." Het woord 'zwart' wilde ze niet horen toen het over betaling ging. Schut: "We eisen een VAR-verklaring van zelfstandigheid van de Belastingdienst. Die is op de hoogte."
P2P
En, zo wilde een bezoeker van de Ipan dinsdag weten, als de producenten van porno steeds vaker hobbyisten zijn, dan weten ze elkaar toch ook wel te vinden? Schut ziet de komst van IP-TV, VoIP en steeds meer amateurs die produceren juist als een grote kans voor Midhold: "We staan aan de vooravond van veel nieuwe netwerkproducten. Er wordt gezegd dat de porno-industrie met alle nieuwe technologiegebruik voorop loopt, maar dat is niet altijd zo. We zijn wel de eersten die een nieuwe technologie commercieel interessant maken."
Schut ziet om die reden in de video-iPod wel een handig apparaat voor nieuwe distributie van porno, maar nu nog niet daar er geen betalingsmechanisme voor derden is buiten iTunes om: "Maar je krijgt talloze vormen van crossmedia en daar gaat mobiel ook een grote rol inspelen".
Een grote sprong voorwaarts was de overgang van dialers, die consumenten moesten installeren om te kunnen betalen, naar betaling met sms met unieke codes die via 900-nummers worden verstrekt. Bijvoorbeeld RTL Video is hier ook gebruik van gaan maken, een vrijwel drempelloze betaling.
Als voorbeeld gold de site Adultfriendfinder.com waar sekshongerigen elkaar treffen. Volgens Schut is dit een wezenlijk andere markt: "De gewone erotische sites zijn er meer voor voyeurisme door mensen die thuis even uitgekeken zijn. Ook wij bieden dating, maar slechts 5 procent van degenen die consumeren op de erotische sites komt ook in de database voor sexdating voor."
Ook Wenderhold houdt doelgroepen goed in het oog bij de exploitatie, bijvoorbeeld de vrachtwagenchauffeurs die veel onder het 'merk' Passie doen met sms en MSS. "Marketing is het allerbelangrijkste. Wij hebben grote 'brands' die we goed bewaken en positioneren. We gaan ook alle grote beurzen in de wereld af".
Pornorechten najagen
P2P betekent in het amusement ook het negeren van rechten door gebruikers die onderling bestanden ruilen. In de muziekindustrie is dit een 'never ending story' van groot misbaar makende organisaties als Brein en de Riaa geworden. Hoewel Kazaa, net als voorheen in nieuwsgroepen, ook veel gebruikt wordt voor porno, hebben de aanbieders daar niet zoveel moeite mee.
Wenderhold zit ook in productie met onder meer een fotobedrijf, in tegenstelling tot Midhold die mondiaal inkoopt en distribueert. Wenderhold bevestigt in feite het beeld dat in 2003 in Wired werd geschetst. Klanten op de illegale netten worden wel nagejaagd, maar krijgen de mededeling dat ze moeten betalen en daarmee de webadressen meegeleverd waar ze meer van hun gading kunnen halen. Dit is een vorm van marketing.
Volgens Wenderhold is piraterij wel een probleem, maar dat lost ze dus op: "Een juridische afdeling heeft fulltime werk aan het traceren van gepikt materiaal en het sturen van aanmaningen. Die helpen goed. Vrijwel altijd stopt het illegale aanbod direct. Door te blijven speuren en waarschuwen houden we het in de hand."
Uit techniek geboren
Midhold in Den Haag komt voort uit een activiteit van Ton Schut en Florian Albers in hun tijd bij KPN. Ze bedachten Switchpoint, een betaaldienst. En in 2000 figureerde Ton Schut in een NRC-artikel, toen nog namens Webstation.nl, waarmee KPN video-opnamen voor internet maakte van bijeenkomsten. Dat was het openbare deel dat niet rendabel te maken was. Maar op de achtergrond floreerde ondertussen Erotracks.com als melkkoe. Die kregen Schut en partner Florian Albers tegen betaling mee, toen KPN er vanwege zijn imago afstand van deed. En daaruit groeide Midhold waarbinnen Erotracks inmiddels 's lands 'grootste seksportaal' is volgens Schut.
De overeenkomst met KPN voorziet ook in levering van porno voor de sekssites van de internetdochters zoals voor Planet Sex en Het Net Erotiek. KPN wil er niet veel over kwijt, wel dat het bedrijf ook met Digitenne en straks met IP-TV in pornodistributie blijft doen: "Porno zal, zoals al het aanbod, de plaats innemen die de klant ons vraagt."
Andere providers willen er ook liever weinig over kwijt. Ook Wanadoo is niet scheutig met informatie over zijn Nachtclub 18+. Die staat in een Wanadoo-omgeving. De woordvoerder van Essent zegt dat er voor @Home/Erotiek bewust is gekozen voor direct linken naar Erostream.nl.
Tiscali, de dochter van de Italiaanse internetaanbieder, biedt overdag geen porno aan. "We verwijzen pas vanaf tien uur 's avonds naar Nightfly.nl. Want het blijft natuurlijk content die niet naar de smaak is van iedereen. En het is ook geen dienst onder het Tiscali-merk zelf", aldus de woordvoerder.
In alle gevallen worden de opbrengsten gedeeld tussen Midhold en de afnemende portalen. Dat geldt ook voor het aanbod van Midhold aan andere partijen zoals momenteel Chello, RTL, Lycos, Startpagina, Versatel en De Telegraaf. Al hun bezoekers krijgen anders ingericht aanbod voor ogen. Dat is een kwestie van handig combineren.
Schut: "Wij varen wel bij dit model dat we buiten de productie blijven. Zo'n 20 contentpartners actualiseren zelf hun materiaal. Uiteraard hebben we wel nauwgezette regels om uit de moeilijke hoeken te blijven: niet met dieren, geen beelden met suggesties van misbruik en ook geen plaatjes met volwassen vrouwen die er nog als kinderen uitzien."
Schut schat dat van het bezoek aan de pornosites van Midhold via de providers zeker 90 procent Nederlands is, een gevolg van de binnenlandse 0900-betaling. Het bezoek is vrijwel geheel mannelijk. Porno vrouwonvriendelijk? Schut: "Ik ben niet de juiste persoon om dat aan te vragen. Maar ik vind van niet."
[Peter Olsthoorn, 4 november 2005]
|
