Dispuut rond arrestaties om eDonkey-links
Justitie pakte deze week acht personen op wegens verdenking van muziek- en filmpiraterij met de websites Releases4u en Shareconnector, die louter links bieden. Ook de eigenaar van het hostingbedrijf dat Shareconnector als klant heeft zat bijna twee dagen in de cel.
Dinsdagochtend stond de FIOD-ECD voor de deur van het gezin Nafzger in Maastricht. Ze waren op zoek naar de 25-jarige Zefanja Nafzger, eigenaar van het webhostingbedrijfje The Mindlab. De reden: een van de klanten van Nafzgers Mindlab is de beheerder van de eDonkey-portal Shareconnector.com. Daarop stonden links naar auteursrechtelijk beschermde bestanden die internetters met het programma eDonkey met elkaar 'delen'. Een greep uit het aanbod op de twee sites: geripte dvd's van films, tv-programma's, software, spelletjes, muziek-cd's en -video's, elektronische boeken en seksplaatjes.
De trein terug
Woensdagavond zit de op Schiphol vrijgelaten Maastrichtenaar weer in de trein naar het zuiden, samen met enkele anderen. "Ik weet dat er in ieder geval nog drie jongens van Releases4u hebben vastgezeten. We hebben samen in de trein nog nagepraat", vertelt Nafzger vanuit een grote serverruimte, waar het geloei van koeling klinkt.
"Ik kende maar één van de beheerders van Shareconnector bij zijn echte naam", zegt Nafzger. Justitie pakte die persoon echter niet op. "De rechercheurs wisten niet wie er achter de site zaten. Nu weten ze het van hem wel en hebben hem telefonisch gevraagd zich te melden. Dat heeft hij gedaan. Vervolgens heeft hij een verklaring afgelegd en kon hij weer gaan."
De actie, op last van het Functioneel Parket, levert Nafzger een hoop werk op. "Ze hebben al mijn servers in beslag genomen." Als gevolg daarvan ging niet alleen Shareconnector.com maar ook de sites van de andere klanten van The Mindlab uit de lucht. "Ik heb zo'n veertig klanten en die waren hier natuurlijk niet blij mee."
Advocaat: glad verkeerd
Volgens zijn advocaat, Charles Spreksel in Maastricht, heeft de FIOD-actie zijn cliënt veel kosten en boze klanten opgeleverd. "We zijn nog aan het kijken of we een schadevergoeding kunnen eisen." Nafzger zegt overigens na zijn arrestatie de gegevens die hij had aan de politie te hebben overgedragen. "Ik heb alle informatie gegeven."
Advocaat Spreksel vindt vreemd dat justitie zijn cliënt oppakt voor het hosten van de site. "De rechter had maar moeten uitmaken of hij de gegevens over de makers van Shareconnector had moeten geven. Als iets onmiskenbaar onrechtmatig is, dan is de hoster wettelijk verplicht de informatie te verschaffen, maar dat is in dit geval niet zo. Ik vind het nog maar sterk de vraag of het linken naar auteursrechtelijk beschermde bestanden wel of niet mag", aldus Spreksel.
Shareconnector werd medio 2002 opgezet door de twee Amsterdammers 'Adi' (20) en 'Denion' (26). Aan de site werken ook Britten, Duitsers, Amerikanen en een Chinees mee. In het colofon werd Zefanja Nafzger uitgebreid bedankt voor zijn medewerking. "A big thanks goes to Zefanja for doing great things and making it all possible."
Toch zegt de Maastrichtenaar de makers van Shareconnector.com niet persoonlijk te kennen. "Twee van hen heb ik twee keer in het echt gesproken. Ik kan u niet met hem in contact brengen, stuur maar een mailtje." Wel was er al eerder contact over de website, want in augustus 2004 nam de Stichting Brein, die de rechten van de auteursrechthebbenden behartigt, Shareconnector en The Mindlab reeds op de korrel.
Brein sommeerde Nafzger destijds om het aanbieden van links naar films en muziek stop te zetten. De Maastrichtenaar weigerde dat, omdat enkel het aanbieden van verwijzingen volgens hem niet strafbaar was. Daarin staat hij lijnrecht tegenover Stichting Brein, die uit jurisprudentie opmaakt dat linken naar illegaliteit niet mag.
Scherpte jurisprudentie
In mei 2004 oordeelde de rechter in een soortgelijke kwesties. De rechtbank in Haarlem stelde in de zaak tussen ZoekMp3.nl en Stichting Brein dat het aanbieden van links naar mp3-bestanden niet onrechtmatig was, omdat niet gecontroleerd kon worden of er auteursrecht op de bestanden rust. Er zijn immers ook legale mp3-bestanden.
Advocaat Spreksel vindt dat dat ook opgaat voor Shareconnector. Daar komt nog bij dat bij de uitvoering van de Europese e-commercerichtlijn providers worden gevrijwaard van aansprakelijkheid voor illegaal materiaal op door hen gehoste sites. Dit kwam ook terug in een Europees rapport vorig jaar.
Een verschil tussen Zoekmp3.nl en sites als Shareconnector is wel dat de laatste de links direct aanbood in handige lijsten. Bovendien lijkt Shareconnector te hebben gecontroleerd of de bestanden nog wel opgevraagd kunnen worden. Maar als het vonnis van de rechtbank van Haarlem wordt gevolgd, maakt dat ook dat alles weinig uit. "Het handmatig links naar bestanden aan haar database toevoegen, leidt niet tot onrechtmatigheid van handelen", staat er in de uitspraak.
Wel staat in dat vonnis dat Techno Design in Zoetermeer, het bedrijfje achter Zoekmp3, specifieke links naar illegaal aangeboden bestanden uit zijn database moet verwijderen zodra het bedrijf daarover in kennis wordt gesteld. De Stichting Brein heeft die mededelingen over links naar illegaal materiaal bij Shareconnector al bezorgd. Bovendien stelt Brein dat Shareconnector en Releases4u de inhoud van de sites verifieerde, omdat het op de sites weinig voorkwam dat links leidden naar ander materiaal of naar een foutmelding.
Sinds de brief van Brein deze zomer bestookten Shareconnector en Releases4u hun opponent regelmatig met giftige verbale pijlen. Releases4u juichte vorige week nog over een bericht dat het Openbaar Ministerie in haar vijfjarenplan had geschreven dat de illegale cd-handel niet te hard aangepakt zal worden: "Brein kan wel opdoeken, we hopen dan ook dat ons volgende bericht de titel 'Brein stopt ermee!' mag dragen".
Een van de beheerders van Shareconnector, Adi, schreef in oktober 2004: "Het lijkt erop dat Brein niet het lef heeft om te reageren op het rapport van onze advocaat. Dat is niet alleen kinderachtig, maar ook nogal zielig. We hebben het over een private organisatie die niet in staat is haar broek op te houden. Met andere woorden: ze hebben geen schijn van kans tegen ons. Hun trucje om ons weg te laten is mislukt, ze zijn nu zelf bang geworden."
Onwetende speurders
Dat pakte deze week anders uit. Het dreigen met een rechtszaak was voor Stichting Brein niet meer nodig, toen bleek dat een internationale actie tegen ed2k-sites voor uitwisseling op handen was. Advocaat Spreksel: "Brein dreigde wel met een eigen rechtszaak, maar dat zou dan een civiele zaak zijn om een schadevergoeding. Maar nu zie je ineens een omslagpunt en wordt het strafrechtelijk aangepakt, dat verbaast me wel. Ik denk dat Brein van tevoren wist wat er deze week stond te gebeuren."
"De FIOD is voor het karretje gespannen door Brein", zegt Zefanja Nafzger. "Ze dachten dat ze servers met illegale content in beslag zouden nemen, maar ze kwamen van een koude kermis terug. Op mijn servers staan alleen hashcodes, niet eens de links zelf. Ze wisten kennelijk niet goed waar ze mee bezig waren."
Tijdens het verhoor heeft hij de rechercheurs toegang tot de servers gegeven om die te inspecteren. Een server waarop alle klantgegevens van het hostingbedrijf staan is inmiddels teruggegeven. De andere servers staan nog bij de FIOD.
The Mindlab overlegt ook met internetadvocaat Christiaan Alberdingk Thijm van Solv in Amsterdam. Nafzger denkt dat de FIOD het er maar bij laat. "Er komt vast geen strafzaak, anders hadden ze ons niet meteen weer vrijgelaten. Maar we zijn wel van plan schadevergoeding te eisen. En misschien kunnen we ook Brein aanklagen wegens laster en smaad."
De beheerders van Releases4U waren onbereikbaar. De domeinnaam staat geregistreerd op een adres in Malta. Op de site staat nu: "Op dit moment is Releases4U niet te bereiken wegens problemen."
Brein: terechte arrestatie
Volgens directeur Tim Kuik van Stichting Brein in Hoofddorp wist Nafzger heel goed waar hij mee bezig was. "Kijk, hij wist dat hij zich op glad ijs aan het begeven was. We hebben hem uitgebreid uitgelegd waarom de site illegaal was en dat hij meewerkte aan de verdere verspreiding van auteursrechtelijk beschermd materiaal. Of moet dat zomaar kunnen? Ik dacht het niet."
Stichting Brein is in hoger beroep gegaan tegen het Zoekmp3-vonnis. "Wij vinden niet dat er voor zulke sites dezelfde criteria moeten gelden als voor providers. Ook zijn we het er niet mee eens dat de rechter heeft gezegd: meldt de individuele links die niet legaal zijn maar apart aan. Wij willen dat zo'n hele site verboden wordt."
Het verschil tussen Shareconnector en Zoekmp3 is volgens Tim Kuik dat alle links vooraf worden gecontroleerd. "Een link komt pas op de mainpage als besloten is dat het van goede kwaliteit is."
Kuik zegt bewijzen te hebben dat Nafzger wél bij Shareconnector is betrokken. "Dat kan je zien aan de berichten die ze elkaar op de site stuurden. We hebben bewijzen verzameld dat hij dieper betrokken is bij het opereren van de site en die aan de FIOD-ECD overhandigd. Kennelijk vonden zij ook dat hij vermoedelijk schuldig is aan strafbare feiten, anders hadden ze heb niet opgepakt."
Opnieuw staan Alberdingk Thijm, ook verdediger van Kazaa en ZoekMP3 en Tim Kuik van Brein straks mogelijk tegenover elkaar. "Christiaan komt steeds maar met zijn slogan: 'Linken mag! Linken mag!'. Dan zegt hij 'maar dan mag Google straks ook niet meer linken'. Dat vind ik zo'n onzin. Daar gaat het niet over. Vrijwel alles op eDonkey is onrechtmatig. En Shareconnector controleerde de links ook nog eens."
Volgens Kuik komt het 'vrijwel zeker tot vervolging'. Bang voor een eventuele eis om schadevergoeding van The Mindlab is hij niet. "Geweldig. Ik zie de verdere ontwikkelingen met genoegen tegemoet."
[Tonie van Ringelestijn, 17 december 2004]
|
