NETKWESTIES magazine over maatschappij en internet kleine letters normale letters grote letters
08-10-2004 bepaal de lettergrootte
ACTUEEL COLUMNS COLOFON ABONNEER

Banken zonder boekhouders

Banken worden over het algemeen beschouwd als een beetje saai en vooral oerdegelijk. Maar zijn ze dat ook? Uit hun websites spreekt het tegendeel.

Wie wel eens een boekhouding heeft moeten voeren, weet hoe saai dat is. Boekhouden is een formele zaak, die slechts weinig aan de fantasie overlaat. Natuurlijk, elke boekhouder zal me tegenspreken - zo heb je regelmatig te maken met erg spannende kwijtgeraakte bedragen, ontbrekende facturen of weigerachtige debiteuren - maar toch: boekhouders met fantasie komen meestal in de goot of in de cel terecht.

Wie wel eens een webpagina gemaakt heeft, weet hoe saai dat is. Bijna net zo saai als boekhouden. De taal waarin webpagina's gemaakt worden, HTML, is een formele taal. De regels van die taal kun je vinden bij het W3-consortium (W3C).

Je zou ze, in de verte, kunnen vergelijken met spellingsregels. Jukkunprima jeijge dialektmake, endamma hopedaje vstaamba bem. Duidelukker wojdutuh niefah, maniemandhajjetege. Toch gebruiken de meeste organisaties de officiële spellingsregels. Die bieden de grootste zekerheid dat de tekst leesbaar en begrijpelijk is.

De W3C-regels bieden een vergelijkbare zekerheid voor internetpagina's: wie zich eraan houdt, kan in principe door elke browser begrepen worden. Ook Google vindt het trouwens gemakkelijker om correcte pagina's te bekijken: wie zich aan de W3C-regels houdt, komt hoger in de zoekresultaten.

De toets

Terug naar de grondgedachte. Als HTML schrijven net zo saai is als boekhouden, hoe zit het dan met de websites van de banken in Nederland?

Alleen al de voorpagina's zijn een waar slagveld:

Curieuze argumenten

Een rondje langs de woordvoerders van de banken levert soms merkwaardige geluiden op. De Postbank stelt zich "onafhankelijkheid van hardware, besturingssystemen en browsers" ten doel. Wat betekent dit? "Compatible maken voor de meest voorkomende browser/OS-combinatie.". Let wel: enkelvoud. Bovendien heeft de Postbank als doel "geen Javascript gebruiken tenzij strikt noodzakelijk", een en ander conform de al in april 2002 getekende intentieverklaring van Drempelsweg. De werkelijkheid wijst uit dat alleen al de help-pagina's van de Postbank vol javascript staan.

Een woordvoerder van de Rabobank legt uit: "Toen wij in 1997 als eerste met internetbankieren begonnen, hebben wij onze site geoptimaliseerd voor de browser die toen door 90% van onze klanten werd gebruikt". Netscape dus? "Dat was Microsoft Internet Explorer, gebaseerd op Netscape". Ook de Rabobank tekende de intentieverklaring in 2002.

Je vraagt je af hoe het hier met de interne controle gesteld is. Als de banken niet in staat zijn om hun telebankieren-website in nette HTML te maken, kunnen ze dan eigenlijk wel boekhouden met de computer? Of hebben ze daar ook zulke creatieve programmeurs?

Gelukkig zijn er lichtpuntjes. De SNS-bank tekende de intentieverklaring en heeft haar website op toegankelijkheid en gebruiksgemak laten doorlichten door de TU Twente. "Op dit moment zijn we actief bezig ons CMS zo in te richten dat de genereerde code voldoet aan de W3C/WAI-standaard", aldus een woordvoerder. In de tussentijd ondersteunt de SNS-bank alle moderne browsers en geeft intern ondersteuning voor toepassing van de W3C-normen.

Voor die andere banken hoop ik dan maar dat de boekhouders het internet een keer komen overnemen. Hartstikke saai. Maar dan werkt het tenminste gewoon.

HTML, karaktersets en documenttypes

HTML

Websites bestaan uit HTML. Van HTML bestaan meerdere versies, ze komen allemaal uit de hoge hoed van het W3-consortium, een nonprofit-organisatie die zich inzet voor de interoperabiliteit van Internet: dat internet ook internet blijft en geen IBM-net, Microsoft-net of ING-Postbank-net wordt.

HTML is een taal waarin je opdrachten kunt geven aan webbrowsers: inhoud, plaatjes en structuurinformatie. Hoe nauwkeuriger de opdrachten zijn (en hoe beter ze aan de standaard voldoen), hoe eenduidiger de pagina er in verschillende browsers uit komt te zien. Wanneer de HTML niet aan de standaard voldoet, moet een browser de HTML eerst gaan repareren. Die reparatie verloopt in elke browser anders en de pagina komt er dus in elke browser anders uit te zien. De website van het W3-consortium geeft meer uitleg over het belang van valide HTML. Met een speciaal programma op de website van het W3-consortium kun je gemakkelijk controleren in hoeverre je site voldoet de HTML-spellingsregels.

Doctype Override

De verschillende versies van HTML zou je kunnen vergelijken met dialecten. Om te weten in welk dialect een webpagina gemaakt is, hoort er bovenaan de webpagina een document-type te staan. Daarmee geeft de website aan in welke versie van HTML de site gemaakt is. Bij een website die geen versie vermeldt, is het voor een browser maar gissen welke interpretatie eraan gegeven moet worden. Dat gokken heet, in termen van de Validator, een 'Doctype Fallback' of een 'Doctype Override'.

Character Encoding Override

Wie wel eens wat met computers doet, weet vast nog hoe je vroeger trema's en accenten maakte: ALT-137 was geloof ik een é en ALT-148 was een ï. Of zoiets. Op internet geldt iets soortgelijks: accenten worden weergegeven door speciale karaktercodes. Een pagina in Russische karakters is niet hetzelfde als een pagina in Nederlandse karakters. Wat in de ene taal í is, is ergens anders opeens Д. En wat vroeger ¤ (international currency) was, is nu €(euro).

Een nette website hoort van zichzelf aan te geven in welke karakterset hij gemaakt is. Doet de site dat niet, dan loop je als bezoeker het gevaar dat een euro opeens een rondje met een kruis erdoor is - of nog een heel ander teken. Wanneer de validator van het W3-consortium geen karakterset-specificatie tegenkomt, kiest hij zelf een karakterset. Dat heet dan een 'Character Encoding Fallback' of, wanneer je zelf kiest, een 'Override'.

 

Valentijn Sessink, 8 oktober 2004

columnist COLUMN
Valentijn Sessink

Verder in editie 111


Netkwesties zoekt steun

En u kunt helpen! Lees verder »