In deze bijdrage wil ik het eens hebben over een lastige kwestie waar het laatste woord nog niet is gezegd: communicatievervuiling.

En dan in de zin van veel en vaak. Veel, omdat het gaat over veel verkeer, en vaak veel ergernis veroorzakend en zonder toegevoegde waarde. Het berichtenverkeer kan op een aantal manieren hopeloos in elkaar draaien door overload en dan heb ik het niet over overspannen netwerkbeheerders, overigens ook een niet te onderschatten probleem.

In het e-mail verkeer hebben we het dan over spammen, een hoop nutteloze informatie die je wordt toegezonden. (overigens voor degenen die dit niet weten ; het begrip komt van Monty Python - zie website-).

Voor je brievenbus in de snail-mailsector heb je dan genoeg aan een sticker om de stortvloed van papierellende een halt toe te roepen, de elektronische sticker werkt helaas niet al te best in het e-mail verkeer.

Meermalen per week oms steeds vakder per dag rollen de talloze aanbiedingen, kettingmails en onmisbare symposia-aanbiedingen je mailbox binnen. En dan hebben we het nog over het semi-goedbedoelde commerciële gespam.

Er kan ook met minder goed bedoelde oogmerk worden geprobeerd om het functioneren van volledige netwerken te frustreren door computergegenereerde berichtenstromen te leiden naar een bepaald bedrijf of organisatie en daarmee de interne en externe communicatie onmogelijk te maken. Daarbij wordt de grondwettelijke communicatievrijheid onverenigbaar gebruikt om een ander zijn vrijheid te beperken.

Daarmee kom ik op het tweede begrip: het jammen, en dan heb ik het niet over het combineren van goedwillende muzikanten maar over het opzettelijk dwarszitten van draadloze communicatie. Tot nu toe was dat jammen of storen van verkeer voorbehouden aan de overheid, met name voor defensiedoeleinden.

De communicatie wordt dan gestoord door op de betreffende frequenties een storingssignaal uit te zenden. Door justitie werd hoopvol gesuggereerd dat dit instrument toch ook prima kon werken om misdrijven te voorkomen, door de communicatie tussen de (potenti‰le) criminelen te storen. Vooral bij grote evenementen als voetbalwedstrijden zou hiermee het organiseren van rellen en vechtpartijen kunnen worden voorkomen.

Overigens lijk mij in dit geval een morele heropvoeding meer op zijn plaats dan het storen van de nieuw verworven mobieltjes. Daarbij is het nog maar de vraag of de wettelijke grondslag voor de storing van dit verkeer aanwezig is. Justitie zou dit graag onder een vergelijkbare bepaling als tappen schuiven, overigens ook een probleem waar zowel door de internet service provider (isp) als operatorwereld nog een stevig overleg met justitie en andere niet nader te noemen overheidspartijen plaatsvindt.

Vanuit Canada bereikte ons wat het jammen betreft een nieuw fenomeen. Het beperken van het gebruik van mobiele telefoons in openbare gelegenheden kennen wij met name via "beltiquette-verzoeken" een bordje in het restaurant of schouwburg waarmee men wordt verzocht zijn mobieltje uit te schakelen. Maar er zijn ook elektronische jammers op de markt die het mobiele verkeer in een bepaald gebied onmogelijk maken. Dit nu is het onderwerp van een publieke consultatie over een wijziging van de Canadese radio communication act over het toelaten van de 'jammers'.

Velen, ook in Nederland, zouden het een verademing vinden verlost te worden van het vaak doelloze gebabbel in de zin van, 'ik ben hier, waar ben jij?'; of 'ik ben nu aan het eten (in het resaurant)'. En dan heb ik het nog niet over de symfonisch gehandicapte oproeptoontjes die op de meest onmogelijke momenten door bioscopen schallen.

Maar sta ook weer even stil bij de eerder genoemde communicatievrijheid en de rechten van anderen om die te beperken. En hoe is het te rijmen met de verplichting van de operator om dekking te geven, mag een derde partij dit zo maar frustreren?, zeker niet op grond van de huidige telecommunicatiewetgeving.

Zo'n actie kan zelfs strafrechtelijk vervolgd worden. En, waarschijnlijk nog belangrijker: nooddiensten als 112 functioneren niet meer.

Veel vragen in een klein stukje Netkwesties waarbij ik graag de vraag aan de lezers doorgeef, wat is belangrijker communicatievrijheid of enige regulering die sommige communicatiemogelijkheden afsnijdt. Hebben we genoeg aan zelfregulering op dit gebied?

Rob van den Hoven van Genderen