|
FORUM: AMERIKAANSE BIBLIOTHEKEN TEGEN WEBFILTERS
Bibliotheken filteren al eeuwenlang bij de aanschaf van boeken. Ligt het niet voor de hand om dan ook op internetsites te filteren? Op deze vraag kwamen interessante reacties en praktijkervaringen, ook uit de Nederlandse bibliotheekwereld. Waarvoor dank!
Jan Klerk heeft goede ervaringen met webfilters in bibliotheken:
In de Stadsbibliotheek Haarlem wordt sinds een half jaar gefilterd internet aangeboden (Cyberpatrol). Dit bevalt erg goed. Natuurlijk slaagt er wel eens iemand in om toch bloot op het scherm te krijgen. In de praktijk valt de gemiddelde zoekvaardigheid van de klant(jes) voor onze internetpc's erg tegen en slagen ze er meestal niet in om sexsites op het scherm te krijgen.
Wat betreft de principiële kant van gefilterd internet vind ik dat bibliotheken de plicht hebben om te filteren.
Harry Janssen merkt op dat er verschillende soorten bibliotheken zijn:
Voor schoolbibliotheken (basis- en middelbaar) kan ik me voorstellen, dat er een vorm van afscherming wordt gerealiseerd.
Voor het hoger onderwijs (HBO en universitair) niet. Ik vraag me af of het met name voor de HBO/WO-instellingen niet beter zou zijn om alle studenten te voorzien van een eigen PC (laptop), waar ze dan zelf verantwoordelijk voor zijn (dus ook voor hun eigen 'censorship'). Dan ben je voor die instellingsbibliotheken af van de evt. 'censorrol'. Bij enkele van deze instellingen is de studenten-laptop al usance. (Is toch onmisbaar als hulpmiddel bij het studeren geworden.)
Voor de openbare bibliotheken ligt dat wat moeilijker, omdat zij nog de rol moeten vervullen van 'toegangspoort voor iedereen tot de informatie'.
Een vorm van reglementering is hier misschien nog te verdedigen. Maar het blijft vooral toch de verantwoordelijkheid van de meerderjarige gebruiker zelf.
Ook Paul Verhaegh maakt een uitsplitsing, maar dan naar doelgroep:
Het probleem zit hem volgens mij niet in het filteren als zodanig, dat doen lagere scholen in Nederland ook doordat ze de kindertjes niet op het www laten maar alleen op het onderwijsnet, wat veel beperkter is.
Het probleem zit in het verplicht filteren voor iedereen. Met andere woorden: de fatsoensrakkers - die ondertussen hun eigen vrouw bedriegen met hun secretaresse - moeten weer eens de moraal voor iedereen preken.
Ik denk dat je onderscheid moet maken tussen gebruikers (kinderen moet je wel van overheidswege beschermen tegen allerlei zaken, maar volwassenen niet) en naar competentie. Dat laatste betekent dat een bibliotheek in de eerste plaats zelf moet bepalen of en hoe er gefilterd wordt: daarbij moet gekeken worden naar de doelgroep en doelstelling van de bibliotheek in kwestie.
Maar er zijn ook principiële geluiden. Jeroen Wijnands is snel klaar met de rechtszaak van de Amerikaanse bibliotheken:
Bibliotheken en zeker schoolbibliotheken in de States hebben een lange geschiedenis van verwijderen en zelfs vernietigen van boeken. Waarom zouden ze zich hier dan druk over maken?
En Edwin is bang dat webfilteren leidt tot willekeurige censuur:
Beschouw het Internet als een wanorderlijke bibliotheek met als hoofdfunctie het eenvoudig voorzien in informatie en amusement. Wat voor de één info is, is dat voor iemand anders juist niet. Wie bepaalt dan wat ongeschikte info is en vooral hóe?
Laat de informatie vrij zijn. Censuur heeft in mijn ogen niets met de belastingbetaler van doen....maar alles met beperking van vrijheid.
Iemand die keiharde porno bekijkt in een bibliotheek wordt bovendien heus wel aangesproken door de directe omgeving.
Laat de beperkingen zich nu maar beperken tot televisie....daar wordt ook al bepaald wat wij te zien krijgen. Dat volstaat, zou ik zo zeggen.
Ook Leon Burgers signaleert wezenlijke verschillen met boeken:
Bibliotheken filteren al eeuwenlang boeken, omdat ze op grond van het beschikbare budget nu eenmaal keuzes dienen te maken. Via het interbibliothecair leenverkeer zijn alle niet-aanwezige materialen alsnog te verkrijgen.
Hij ziet meer in een huishoudelijk reglement voor het aanbieden van filteren:
Het internet is een virtuele wereld, inclusief sex, geweld en discriminatie. Ook hiervoor geldt dat alle ouders een eigen mening hebben over wat hun kinderen daarvan mogen weten of aanschouwen. En in bibliotheken kun je een huishoudelijk reglement ophangen, waarop te lezen is hoe bezoekers zich dienen te gedragen: als ze overlast bezorgen aan personeel of andere klanten kunnen ze worden verwijderd en dat geldt natuurlijk ook voor het opzoeken van aanstootgevend geweld of porno op internet.
Maar Hans van Dijk is bang voor de rompslomp die dit met zich meebrengt:
Ik ben het met Leon Burgers eens dat je aan de hand van een huishoudelijk reglement best een 'eenvoudige' filtering kunt toepassen. Probleem is alleen dat je dit goed moet beheren, in- en uit moet kunnen schakelen etc. Kortom allemaal veel werk in de toch al onderbezette bibliotheken.
Het gevaar is dus dat er een alles-of-niets-situatie ontstaat terwijl ik uit ervaring weet dat snel 'op maat' kunnen filteren veel onrust bij ouders kan wegnemen, als de schooljeugd 'foute' sites bij de bibliotheek gaat bekijken.
Juriaan Pinkse wijst tenslotte op een praktische invalshoek: de kwaliteit van webfilters.
Waar iedereen aan voorbij schijnt te gaan is het nut van deze filters als gevolg van de kwaliteit ervan.
Uit onderzoek is namelijk gebleken dat geen enkele, echt geen enkele, filter voldoet. Op de vraag aan kinderen van 10 tot 12 jaar om een sexsite op te roepen op een computer beschermt met een "filter" bleek 80 procent (!) deze binnen 20 seconden (!) op het scherm te hebben!
Er vanuit gaande dat dit in ieder geval in grote lijnen klopt, wat is dan überhaupt de reden voor deze filters? Ik denk dat niemand zich realiseert dat de jeugd van tegenwoordig véél meer ervaring heeft met computers dan iedereen denkt, en zij de filters in no time zullen omzeilen, elke keer weer...
Netkwesties bedankt alle forumdeelnemers voor hun bijdragen!
|
Headlines
-
Forum: Amerikaanse bibliotheken tegen webfilters
-
Big Brother-prijzen voor FBI en NSA
-
Panoussis verliest hoger beroep van Scientology
-
'Intermediair' als magneetwoord Monsterboard toegestaan
-
Lezerskwesties
-
Kort nieuws
-
Binnen zonder kloppen
|