Zo heet dat, nieuws over een ramp, weer in New York of 'gewoon' over Afghanistan. De nieuwe informatie is 'hot', moet overal doorheen, voor iedereen beschikbaar zijn. We kunnen alles meemaken, of het nu juist gebeurd is, of achtergrondmateriaal is.

De geheime schuilplaats van Osama Bin Laden is beschikbaar op internet, alleen weet niemand waar dat is. Overigens is dat zowel het kenmerk van een geheime schuilplaats als van internet. Via elk medium zijn de meest schokkende beelden beschikbaar, van elke plek in de wereld.

Wij gaan er van uit dat die beelden afkomstig zijn van die plek, over dit intrigerend aspect zijn al een aantal films gemaakt, maar eigenlijk gaat het daar niet eens om. Het gaat om de gebeurtenis, de impact van de informatie. Daarom moet de informatie liefst 'live' worden gebracht. De kracht van de informatie zit hem in de directheid, de actualiteit, de interactiviteit, de "on-line" capaciteit en dan het liefst breedbandig en grootbeeldig. In der beschränkung zeigt sich nicht der Meister, in de moderne media.

Het effect is dan ook direct: de vliegtuigramp is veroorzaakt door een nieuwe aanslag, aandelen omlaag, het is "maar"een ongeluk, aandelen omhoog. De verbondenheid van de informatiegerelateerde acties is duidelijk. De vraag is of we met die informatie-emotionaliteit wel beter af zijn. De kwetsbaarheid van het economisch systeem wordt hierdoor toch wel erg benadrukt.

Nu pretendeer ik niet mondiaal economisch inzicht te hebben, maar hebben al die zaken eigenlijk wel direct met elkaar te maken. Wordt er niet te veel direct effect verondersteld aan de verschafte informatie? Is het niet de kwetsbaarheid van het informatiesysteem als zodanig, dat de stabiliteit van het maatschappelijk en economisch systeem aantast? Juist het wegnemen van die kwetsbaarheid van bestaande informatiesystemen vormde de ontstaansgrond van internet.

Nu lijkt deze overweging naar de andere kant zijn doorgeslagen, afhankelijkheid van het informatiesysteem creëert afhankelijkheid en daarmee kwetsbaarheid. Misschien is het voorstaan van te veel e-business wel niet zo'n heel goed idee. Misschien moeten we de post weer gewoon via de snail-mail gaan sturen. Misschien moet ik zelf niet al mijn documenten op diskettes opslaan die vervolgens via een doorbreking van mijn raam uit mijn auto worden gehaald door personen die niet veel op hebben met de informatiesamenleving of welke samenleving dan ook.

De samenleving is breekbaarder geworden. Misschien moeten we die kwetsbaarheid en afhankelijkheid eens doorbreken.

Rob van den Hoven van Genderen - 15 november 2001