800 bezoekers aan een privacycongres op zaterdagavond (deel 3)
Vervolg van deel 2
Met rust laten
Joep Schrijvers noch discussieleider Frans Brom kapittelden Molenaar op deze 'feiten'. Schrijvers richtte zijn aanval op Molenaars' principe dat datamining met klantdata door ondernemingen klanten juist veel goed doen:
"Molenaar betoogt dat opoffering van privacy door mensen leidt tot meer privacy. Dat werkt niet in de praktijk. De marketeer weet het onderscheid niet tussen bemoeizucht en het met rust laten."
Molenaars uitgangspunt is dat privacy een gevoel is, sterk subjectief bepaald. Zelfs de kern van waarheid daarin veegde Schrijvers van tafel: "Het is een daad. Handelingen van bedrijven leiden tot schending, niet mijn gevoel of ze dat al dan niet doen kunnen."
De succesvolle aanbevelingen van Amazon.com aan de hand van eerder koopgedrag vindt Schrijvers al storend en beperkend. "Echt, er vindt roof plaats van data, voor misbruik. De aanname van is dat er beter wordt ingespeeld op mijn behoeften. Het tegendeel is waar: bedrijven stimuleren de begeerte teneinde de behoefte te kweken. Dat is de nevel waarin we leven."
Positief en negatief uitleggen
Volgens Schrijvers kost anonimiteit geld: je krijgt met de Bonuskaart etc. alleen korting in ruil voor persoonlijke data en je betaalt dus voor je privacy. Molenaar vond dit onzin en draait het om: je betaalt de normale prijs en geef je iets weg dan betaal je minder.
Hiermee toonden ze bij uitstek de tegenstelling in opinie: eenzelfde feit - klantdata zijn geld waard en dus handelswaar - leggen ze nadelig c.q. voordelig uit.
Molenaar en Schrijvers waren het eens over de te lange periode van opslag van data voor de OV-chipkaart van zeven jaar in Amsterdam. Maar vlogen elkaar daarop direct in de haren:
Schrijvers wil dat de overheid nooit reisdata vastlegt noch dat hij dan wordt gedwongen om anoniem duurder te reizen. Volgens Molenaar hebben reizigers veel baat bij datamining: uiteindelijk komt er meer OV-capaciteit waar die nodig is, dus minder staan in trein en tram. En krijg je aanbiedingen op jouw trajecten plus alerts voor bijvoorbeeld verlenging van abonnementen.
Ook waren ze het principieel wel eens over het feit dat 'opt-in' de norm moet zijn bij het vastleggen van klantdata. Maar ze verschilden hemelsbreed van mening over de vraag of dit al dan niet praktijk is vandaag de dag.
Molenaar weet van wel: de consument zit aan de knoppen volgens hem, en geen Big Brother zoals bij de overheid wel het geval is. Schrijvers ervaart van niet. Hij krijgt nog vele 'aanbiedingen' via direct marketing waar hij nimmer om vroeg, met 'gestolen data'; zoals het blad Plus toegezonden met reclame voor Pampers toen zijn partner 50 werd. (Volgens Molenaar verschaffen gemeenten klakkeloos die data van hun inwoners. Is dat zo?)
Verdeeldheid niet overbrugd
Ook de zaal in het WTC bleef in deze sessie van Het Glazen Lichaam sterk verdeeld. Schrijvers kreeg van een ex-marketeer van Achmea en de ANWB voor de voeten geworpen dat hij een 'karikatuur' schetst van de omgang met klantdata door bedrijven; en dat hij de voordelen miskent. Ook een leraar van wie de leerlingen graag willen dat ze goed gekend worden, kwam in het geweer tegen Schrijvers.
En Molenaar moest aanhoren dat zijn gebrek aan kritische reflectie op de moderne databanksystemen een hoogleraar onwaardig is.
Zo bleven de kampen verdeeld in de geanimeerde discussies tijdens 'Het Glazen Lichaam'. En bleek dat privacyvoorvechters bij gebrek aan harde data over schendingen en risico's daarop op achterstand staan.
Maar ze winnen wel terrein. De zorg groeit. De vraag is hoe het volk reageert mocht dit een onderwerp worden van verkiezingen. Is niet één flinke aanslag [of zelfs één Joran van der Sloot] genoeg om privacy weer in de hoek te drukken waar de klappen vallen van de roep om meer veiligheid?
Voor de meerderheid van het publiek was angst zaterdag een slechte raadgever bij het vaststellen van opsporingswetten. Maar aan de ander kant tonen zij juist ook angst: dat de privacy te grabbel wordt gegooid. Daar schouderophalend aan voorbij gaan is er niet bij.
[Peter Olsthoorn, 4 februari 2008]
|
