American Free Press is een links-alternatieve publicatie uit Washington, die vooral tegen grote mediamultinationals ageert. De woordvoerder ontkent desgevraagd in alle toonaarden iets met de Tegenlicht-publicatie van doen te hebben. "Maar het kan zijn dat een fanatieke lezer op eigen houtje reclame voor ons blad wil maken, dat komt wel eens voor."
Freek Stoopendaal, jurist bij de VPRO, bevestigt het beeld van lichte moedeloosheid: "We treden inderdaad waar mogelijk op, vooral als materiaal is verminkt en piraten zich voordoen als de rechthebbende auteurs. Het is vechten tegen de bierkaai, een juridisch gevecht met YouTube lijkt mij niet buitengewoon zinvol."
Er gaat in dat geval een fax naar Dublin, waar het hoofdkantoor van Google Europa zit. "Dan haalt Google die specifieke url weg en is het voor ons afwachten hoeveel uren of dagen het duurt voordat het bestand opnieuw online staat", aldus Stoopendaal berustend. "Misschien is het uiteindelijk het beste om het zoveel mogelijk te negeren. Met twintig juristen er achteraan jagen levert vooral veel heisa en aandacht op, dat kan ook averechts werken."
Google zelf was niet bereikbaar voor commentaar omtrent 'guerrilla-praktijken' op haar eigen videosite. Dat maakt ook niet zo veel uit. Google heeft in alle toonaarden al bekend gemaakt dat ze zich houdt aan de regels van de digitale rechtenwet in de VS: bij een melding van een illegaal bestand dient de provider op te treden, dus de aansprakelijkheid is beperkt. Dat principe geldt overigens ook voor de e-commerce richtlijn in Europa die hier fungeert.
Liever samen machteloos
Om enige helderheid te krijgen in de opstelling en het beleid ten aanzien van videosites, steken momenteel de verschillende publieke omroepen in Hilversum de koppen bij elkaar, zo berichtte onlangs Elsevier. Matthijs Linneman, jurist bij de NOS: "Het is dweilen met de kraan open, dat is duidelijk. En ons optreden in deze is ook erg ad hoc. Een gezamenlijke opstelling van de Nederlandse Publieke Omroep is veel effectiever en efficiënter." Linneman verwacht dat deze Hilversumbrede koers binnen 'enkele weken' zal worden vastgesteld.
Ook Stoopendaal vindt overleg met andere omroeporganisaties zinvol, maar hij verwacht geen mirakels. "Het is goed om dit te coördineren, want de standpunten kunnen nogal verschillen. Je hebt een heel scala: van juridisch offensief, via alleen de extreme schendingen aanpakken tot promotiekanaal."
Idealiter natuurlijk een combinatie, waarbij contenteigenaren YouTube of een andere videosite kunnen gebruiken als uithangbord voor hun 'product' en tegelijkertijd de illegale versies samen pogen te weren. Dat is ook de opzet van een bestaande overeenkomst met Google, alleen is die moeilijk te implementeren.
Omroepen gebruikten YouTube en Google Video tot nu toe incidenteel om zelf materiaal te publiceren, vooral verwijzend naar het eigen UitzendingGemist platform. Maar de andere kant van het verhaal, het alarmeringssysteem en het efficiënt verwijderen van 'piratencontent', schiet dus nog ernstig tekort.
De gepropageerde 'gezamenlijke opstelling' lijkt overigens alweer ingehaald door nieuwe omroep-initiatieven die videosites, in dit geval YouTube, alleen maar verder omarmen. In navolging van de Amerikaanse zender CBS met een eigen YouTube-kanaal en een BBC-kanaal, opende de Vpro afgelopen week vier kanalen op YouTube met volledige uitzendingen. Niet lang daarna volgde ook UitzendingGemist met een eigen kanaal. Het aanbod hierop is echter, net als eerder op Google Video, beperkt tot korte lokkertjes.
De vlag lijkt er in Hilversum ten aanzien van videosites dus nog hetzelfde bij te hangen: liever omarmen en gebruiken en verder afwachten dan 'juridisch aanpakken', zoals Nu.nl op basis van het Elsevier-bericht suggereerde.
Claim Your Content
Daarmee is het probleem van videopiraterij, al dan niet guerrilla-stijl, nog niet opgelost. Totnogtoe is het bestrijden van illegale kopieën zo goed als ondoenlijk gebleken. Wellicht komt daar verandering in met een geautomatiseerd herkenningssysteem dat Google 'op het punt staat' uit te rollen. Dat maakte Google-baas Eric Schmidt recentelijk bekend. Het systeem, dat 'Claim Your Content' heet, werkt hoogstwaarschijnlijk met digitale vingerafdrukken van bestanden, vergelijkbaar met het andere vingerafdruktechnologieen als AudibleMagic en MediaHedge.
Sommigen blijven sceptisch. Sceptisch of het wel werkt en vooral sceptisch omdat het zolang duurde en nog steeds duurt. Het systeem was voor het einde van 2006 immers al beloofd? Het alsmaar uitblijven ervan ondanks de beloftes van Mountain View is één van de redenen waarom mediaconcern Viacom nu een miljard dollar aan vergoeding voor rechtenschending van YouTube eist.
Als genoemde software inderdaad werkt, is dat een gouden uitkomst voor zowel GooTube als contenteigenaren. Want dan heeft zelfs het bewerken, verminken en verstoppen van bestanden door 'videoguerrilla's' nauwelijks zin meer. Ten minste niet op YouTube en Google Video, andere videosites die elders worden gehost zijn nog weer aan ander verhaal. Want er is altijd wel een andere uitweg voor online ruilen van bestanden.
Maar 'Claim Your Content' is er nog niet, en dus blijft scepsis gerechtvaardigd. Eerst zien, dan geloven. En na de kat is de muis weer aan zet.
